|
Kararnameye genellikle uyulduğu yetkililerce dile
getiriliyor. Bu sözleri doğruluk payını kent pazarında
da soruşturalım dedik, fiyatları araştırdık.
Pazar yerinde kemiksiz etler hazırlanmış, raflara
dizilmiş. Etin kilosu 130 Ruble’den başlıyor, 180-200
Ruble’ye kadar çıkıyor. Kaynatmaya ve et suyu elde
etmeye yarayan etli kemik fiyatı 30 ile 50 Ruble.
Pazardaki etler sahipleri tarafından kesilmiş hayvanlara
ait değil, satın alınıp yeniden satılan etler. Eti kilo
başına 105 ile 110 Ruble arasında kendilerinin
aldıklarını söylüyorlar satıcılar. Yüzde 10 zam
ilavesiyle etin 120-125 Ruble’ye satılması gerekiyor.
Alıcı ya da tüketici böyle olsun istiyor.
Satıcı ise nakliye kesim ve temizleme parası gibi ilave
girdilerden söz ediyor. Bu durumda çıplak bir yüzde 10
zam kurtarmıyor.
Maykop “Kent Pazarları” Genel Müdürü Mıhamet TULPER de
pazar esnafını haklı buluyor ve şu açıklamada bulunuyor:
Gıda maddeleri alıp satan aracı esnaf, sanılanın aksine
kazanamıyor. Ben kendim deneme amacıyla pazarda et
sattırdım, bir şey kazanamadım. Etin pahalı olmasının
nedeni esnaf olamaz.
Fiyatı malın sahibi belirler. Üst kararla (narh sistemi
ile) fiyatlar belirlenemez. Pazar koşullarında adil bir
satıcı-alıcı ilişkisi çözüm olur deniyor. Olabilir mi?
Şimdi süt ürünlerine ayrılmış raflara bakıyoruz. Süt,
peynir ve tereyağı bol. Sanki anlaşmışlar gibi teneke
peynirinin kilosu her yerde 150 Ruble. Bunları daha ucuz
fiyattan köylüden alıyoruz diyor esnaf. Peki, bunları
kendi üretip satanlar ne durumda? Hepsi sözbirliği etmiş
gibi, fiyatlar aynı, iyi peynir 150-160 Ruble, kaliteli
peynirse 220 Ruble.
Tavuk eti de pahalı. Katkısız, doğal yoldan beslenmiş
tavuk yok gibi, yine de fiyat değişmiyor. Tavuk eti 130
Ruble ama 150-180-200 Ruble’ye kadar satanlar da var.
Hindi de satılıyor ama en ucuzu 1.000 Ruble. Yumurta da
ucuz değil, 10 yumurta için 32 ile 40 Ruble arası para
isteniyor.
Meyve ve sebze ise el yakıyor. Kış boyunca fiyatlar
zaten düşmez. Fiyat indirimi de olmuyor.
Patatesin kilosu 18-20 Ruble, havuç 20-30, soğan 16-20
Ruble, ayçiçeği yağının litresi 53 ile 60 Ruble arasında
değişiyor. Fiyatlar hayli artmış. Elma 35 Rubleden
başlıyor, armut ve üzüm ise daha da pahalı. Sera çıkışlı
domates ve salatalık fiyatı 55-75 Ruble arası.
Gıda maddeleri fiyatları durmadan artıyor. Aylık
gelirler ise 3 bin ile 4bin Ruble (yaklaşık 40 ile 50
dolar) arasında değişiyor, fiyatlar ağır geliyor ve
herkes yakınıyor. Bu yıl geçtiğimiz Şubat ayında
maaşlara yüzde 14 zam yapıldı ama ocak ayında elektrik
ve diğer hizmetle yapılan yüzde 40 zam her şeyi alıp
götürdü.
Fiyat artışı ve geçim derdi yerel yöneticileri ve
belediyeleri aşan bir sorun. Çözüm RF Merkezi
Yönetimi’ne kalmış bir şey. |
