|
Günümüzden beş bin yıl öncesine gidildiğinde,
verem/tüberküloz (жъэгъэуз;j’eğevız) hastalığının toplum
içinde görüldüğünü yazılı belgelerden öğreniyoruz. Verem
belirtilerini Hipokrat, Galen ve Acicenne’nin (İbni
Sina) yapıtlarında da görüyoruz. Verem Ortaçağda bütün
bir dünyada yayılmış ve Rusya’ya da sıçramış olan bir
hastalıktı.
Verem günümüzde de,en kötü ve bulaşıcı hastalıklardan
biridir. Her yıl 7,5-8 milyon insan vereme
yakalanıyor, yarım milyon kadar insan, tüberküloz
nedeniyle ölüyor. Dünya Sağlık Örgütü veremi ve
veremle mücadeleyi 1993 yılında, yeryüzündeki en önemli
sorunlardan biri olarak ilan etti.
Hastalığın yaygın olduğu 22 ülke içine Rusya da var.
Hasta sayısının 1990 yılından bu yana 2,5 kat
arttığını, veremden ölenlerin 4 kat arttığını görüyoruz.
Zengin ve donanımlı ülkelere göre, Rusya’da vereme
yakalanan çocuk sayısında 10 kat gibi bir artış söz
konusu. Erken tanı durumunda iyileştirilebilen veremin
kontrol altında tutulması ve yaygınlaşmaması için
koruyucu hekimlik çok önemli, geliştirilmesi
gerekir,devletin ve toplumun en önemli görevi bu olmalı.
Adigey Cumhuriyeti’nde verem vakalarını saptama ve
veremle mücadele merkezlerinin verilerine göre, 2007
yılına oranla 2008 yılında bir iyileşme var. 2008
yılında 375 verem vakası saptandı (2007’ye göre yüzde
9,7 bir azalma). Verem dispanser kayıtlarına göre,
Adigey’deki hasta sayısı 3 bin 252’dir (2007’de 3 bin
332 idi). Bu arada erkek hasta sayısı, kadın
sayısından 2,5 kat daha fazla.
Uzmanların söylediklerine göre, Adigey’deki hasta
sayısındaki artış, Adigey’e yapılan göçlerden
kaynaklanıyor. 2008 yılında Adigey’e 76 veremli kişi
geldi (bunların 26’sı hapishanelerden salınmış hasta).
Hasta kişilerin saptanması, kuşkusuz sağlık
kuruluşlarına ait bir görev. Hiçbir sağlık çalışanı bu
sağlık sorununu savsaklayamaz. Sağlık görevlileri
geçtiğimiz 2008 yılında Adigey Cumhuriyeti nüfusunun
yüzde 54’ünü oluşturan 238 bin 349 kişiyi verem
taramasından geçirdiler. Sayı, 2007 yılı taramasının
aşıldığını, sorunun ihmal kaldıramayacağını gösteriyor.
Yukarıda belirttiğimiz gibi, her yıl milyonlarca
insan vereme yakalanıyor. Her bir hasta, bir yıl içinde
bu hastalığı ortalama 20-30 kişiye “bulaştırıyor”, bu
sayının 15-20 kadarını da çocuklar oluşturuyor.
Uzmanların söylediklerine göre, bir evde veremli biri
varsa, böylesine bir durum özellikle çocuklar için
tehlike yaratıyor. Hasta olmasalar bile, çocukların 3-7
yaşları arasında verem aşısı olmaları gerekiyor. Gecikme
durumunda çocuk polikliniklerinde aşı yaptırılabilir.
Çocuğun bir bağışıklık kazanması ve hastalığa karşı
dayanıklı olması için,7 ve 14 yaşları arasında ikinci
bir aşı da yaptırılabilir. Ana babaların, çocuklarının
vereme yakalanmamaları için, hekimlerin tavsiyelerine
uymaları gerekiyor.
Hekimler erken tanının hastalıkların tedavisindeki
önemini belirtiyorlar.40 yıldan beri tıpta röntgen
kullanılıyor.Bu sayede milyonlarca hastanın durumu
öğreniliyor ve değerlendiriliyor.
Verem (Жъэгъэуз) sadece tıbbi anlamda bir hastalık
değil,aynı zamanda bir sosyal sorundur.
Veremle savaşta tıp ile toplumun el ele vermesi
gerekiyor.Böyle yapıldığında, insan sağlığı daha güvenli
korunmuş olacaktır.Bu durum,toplumun gelişmişliğinin bir
“aynası” ve bir ölçütü sayılır.
AC Sağlık Merkezi (АРКПТД), veremle savaş ve vereme
yakalananlara yardım amaçlı tek kuruluşumuz. AC Sağlık
Bakanlığı ve Krasnodar Kray Sağlık Dairesi arasında
varılan bir uzlaşmaya göre, bakım gerektiren ağır
hastalar Krasnodar’a sevk edilmektedir.
AC klinik ve dispanserlerindeki teknik donanım bu son
dört yılda çoğaldı. Sağlık Bakanlığı Koleji’ndeki bir
konuşmasında,ilgili Baştabip MAMIY Nurbıy bunu
vurguladı. Tıbbi tesisler yanında, 2008 yılı sonunda 7,9
milyon Ruble harcanarak bir bakteriyoloji laboratuarı
kuruldu ve buraya 8,5 milyon Ruble değerinde tıbbi
teçhizat kondu. Ancak merkezin hayli eksiği var.
Poliklinikler ile yataklı hastanelerin ilgili
bölümlerinde tıbbi malzeme eksikliği ve etkili ilaçların
zor bulunduğu belirtiliyor. Baştabip, “Sağlık sorunu,
değişik programlara alınmış durumda, bu da gelecek
açısından bir umut yaratıyor” dedi. |
