Anılara Dolanık Yürümek… Dediğime göre, anılar kronolojik olamayacak, anlamışsınızdır. Evet günümüzü yaşar, günümüzde de inancım doğrultusunda sağlam adımlarla yürümeye çalışırken, zaman, zaman da anılar girecek araya. Yazılmış bir yazı, bir eleştiri, daha önce bir yayın organımızda yayımlanmış, bir görüşün savunması gibi…

İşte bu akşam da eski dosyaları karıştırırken anavatana döndükten sonra Bandırmalı hemşerilerime, Türkiye’de görevli olduğum son derneğe yazdığım yazı ilişti gözüme. Yeniden okudum, gözlerim buğulandı, Bandırma’daki beş yılım bir film şeridi gibi geçti gözümün önünden. Bir kez, bir kez daha kucakladım dostlarımı…

Aslında onlarla hasret giderdiğim de çok olmadı. İki ay kadar önce Türkiye’de idim. Kısa bir zaman aralığında Ankara, Eskişehir, Düzce, Bandırma, İstanbul’da eski dostlarımdan ulaşabildiklerimi gördüm. Yenilerde dost olduğumuz, dostluğumuzun hep süreceğine inandığım Sixhu Kuban’a konuk oldum. Bandırma’da dostlarla dernekte toplandık, yeni arkadaşlarla da tanıştım…İnegöl Köftecisi sahibi ile baş ağırlayıcısı ile yerli yerindeydi. Çocuk doktorumuz Cevat Erdem’in cömertliği de… Erdek’te, Çerkes nüfusuna oranla en çok Kafkas adı taşıyan işletmenin bulunduğu Erdek’te, Sevgili Mehmet Arslan bana bısım oldu.

Wubıh Dede, Koca Meşe Tevfik Esenç damdı kalbime…Yüreğimde bir sızı… Yedi Ekim 1992, Koca Meşe’nin bizlerden ayrıldığı gündü… Oturdum bir mektup yazdım Wubıh Dede’ye, Nart Dergisi’ne gönderdim yayınlanması dileğiyle. Anavatana dönüşüm bir yılı doldurduğunda derneğime yazmış olduğum ve ancak çok az kişiyi, yönetim kurulu üyelerini sayabildiğim mektubumu da sizlerle paylaşmak istedim: “Sedat Pekel ise dönemin Bandırma Belediye Başkanı idi. Şimdi Cumhuriyet Halk Partisi Milletvekili. DÇB kuruluş konserinde gördüğümüz dinlediğimiz ve hayran olduğumuz, Adigey Devlet Halk Şarkıları ve Dansları grubunu Kuş Cenneti Festivali’ne davet etmişti. Bu  Rusya Federasyonu Halk Sanatçısı Nexaye Aslan yönetimindeki, bir yaşını yeni doldurmuş “İslamıy”ın ilk yurt dışı gezisi idi. Evet İşte mektubum:

Saygıdeğer Hemşehrilerim,

Sizlerden ayrıldığım bir yıl oldu. Bu süre içerisinde sizleri anmadığım, birilerine sizleri örnek göstermediğim gün yok, desem yeri. Bu süre içerisinde sizlere yazmayı düşünmedim değil. Çok sık olarak düşündüm, yazıyı yarım bıraktığım da oldu. Duygularımı iyi tahlil edeyim istedim.

Yazacaklarımın, duygu ve düşüncelerimin duygusallık olarak yorumlanmasından da korktum biraz. Eh işte epeyce süre geçmiş oldu, sizlerden, Türkiye’den ayrılmamdan bu yana. Artık yazabilirim değil mi?..

Sevgili Hemşehrilerim,

Hayatımın sizlerin arasında geçen dönemi, inanın en mutlu olduğum dönemlerden biri. Hatta Türkiye’de en mutlu olduğum dönem diyebilirim. Aslında Bandırma’ya gelinceye kadar da bildiğiniz konuda, Bandırma’daki gibi, belki de daha fazla çalışmalar yapıyordum. Ancak çalışmalarımızın semeresini görmek, hem de hemen görmek her zaman mümkün olmuyor. Bandırma’da bu güzelliği, bu mutluluğu yaşadım. Bandırma, Erdek, Gönen, Karacabey, Manyas ve çevresi Çerkeslerinin derneksel çalışmalarında, elbetteki Türkiye genelindeki siyasal yumuşamanın, yılların verdiği dernekçilik deneyiminin olumlu katkıları oldu. Ama bütün kalbimle söylüyorum ki, başarı sizlerin başarınız, eser sizlerin eseri. Bunu hiç unutmayın lütfen. Büyük şeyler gerçekleştirebileceğinizi, Türkiye dernekçilik tarihinde bir çok ilk’i gerçekleştiren dernek olduğunuzu da…

Bildiğiniz gibi, Bandırma Kuzey Kafkasya Kültür Derneği, sekiz kurucu üyesinin üçü bayan olan ilk derneğimizdir. Hem hacı hem de bayan yönetim kurulu üyesi bulunan tek derneğimizdir. Dernek daha resmi kuruluşunu tamamlamadan, dernek binası alabilmiş ilk derneğimizdir. Satış ve sergi yeri açarak, anavatandan Çerkes şarkıları ve dans gurubu getirerek, Bandırma Uluslararası Kuş Cenneti Festivali’ne katılmış, bu konuda diğer derneklerimize örnek olmuştur. Ramazan’da huzur evini ziyaret eden ilk derneğimizdir. Hemen her hafta yerel basında yer alabilmiştir. Anavatana kesin dönüş yapanlara en görkemli törenleri yapmış, ilki olan Esat Cankurt’un ‘’Anavatana Dönüş’’ haberini Milliyet gibi Türkiye’nin ilk üç gazetesinde yayınlatabilmiştir. Kurtuluş Savaşı’nda saklanamayacak, inkar edilemeyecek katkıları olan yöre hemşerilerimin, halkımızın varolma mücadelesinde de kendisine layık çalışmalar yapması beklenir. Ben inanıyor, bekliyor ve güveniyorum…

Sevgili Hemşehrilerim,

Sizlerle birlikte olduğum dört yıl boyunca, bana ve aileme gösterdiğiniz ilgi, yakınlık ve sevgi için teşekkür etmek istiyorum. Adlarınızı da tek tek saymak geçiyor içimden. Ama öylesine çok sayıda ad, adını anımsayamadığım öylesine çok sayıda yüz, öylesine hızlı bir şekilde birbirini izliyor ki, hemen vazgeçmek zorunda kalıyorum. Çünkü listeler almayacak, yüzü hep gözümün önünde, sesi hep kulağımda olduğu halde adını unuttuklarım, üzdüklerim olacak. Bu denli sevdiğim insanları üzmüş olduğum için ben de üzüleceğim sonradan.

Yine de izninizle, Tevfik amcayı, Wubıh Dede’yi, Koca Meşe’yi rahmetle anayım. Onun bu denli sevilmesi, el üstünde tutulması, yalnızca Wubıh dilini bilen tek kişi olduğu için değildi. Yakından tanıyanlar bilirler, anlatılamayacak kadar yürekli, halkına, anavatanına olan sevgisi şaşılacak kadar büyüktü. Öyle ya Türkiye’de O’na yakın yaşta, ondan daha genç sayısız hemşehrimiz; bizlere, boşa nefes tükettiğimiz, gereksiz işlerle uğraştığımız nutuklarını atarken o, düşlerimizin güzel, çok güzel olduğunu söyler, moral verir, düşlerimizin gerçekleşmesi için hep dua ederdi. Dahası “niçin daha genç değilim” yakınmasını duyumsardım sesinde. Ki, birlikte anavatanı ziyaretimizde bunu açık açık söylemişti katıldığı toplantılarda, yaptığı radyo televizyon konuşmalarında: “Keşke anavatana, ayaklarım daha iyi yürür, gözlerim daha iyi görür, kulaklarım daha iyi işitirken, daha sağlıklı iken gelebilseydim”

Yine yakınında olanlar bilirler, ilerlemiş yaşına, hastalığına, çocuklarının, “ya bir şey olursa” haklı korkusu ile karşı çıkmalarına karşın, uzun yolculuğu, zorlu yolculuğu göze alma yürekliliğini gösterebilmişti. Havaalanında “doktor, babama bir şey olursa sorumlusu sensin” denmişti. Kanımın çekildiğini hissetmiştim. O korkuyu zaten iliklerime kadar yaşıyordum. Yolculuk boyunca, yüreğim ağzımda, elim dedenin nabzında idi. O da bana moral vermeye çalışıyordu. Söylemiyordu ama hissediyordu, aynı amacı paylaşıyorduk. Halkımızı, anavatanımızı, “defalarca Avrupa ülkelerine çağrılan Koca Meşe’yi, anavatanda hiç ağırlamamış olmak” ayıbından kurtarmak…

Halkına, anavatan’ına bu sevgisi olmasa, artık iyi yürüyemediğinin, iyi işitemediğinin, iyi konuşamadığının, hasta olduğunun bilincinde olan seksenini geçkin bir dede,  niye çıksındı yola? Nitekim Nalçik’te hastalanmış, diğer bölgelere gidememiş, kendi öz toprağı Wubıh bölgesini görememişti. Koca meşe’nin anısını yaşatacakları inancı ile, ailesi, köyü ve Bandırma Derneği’ne teşekkür ediyorum.

İzin verin sayın Belediye Başkanımız Sedat Pekel’in de adını anayım. İnsanlarımızda alıştığımız şekli ile davranmadığı, çoğu başkanımızın, bürokratımızın, yetkilimizin yaptığı gibi, aramızda olmak, derneğimize gelmek konusunda, emekliliği beklemediği için. Bizleri mutlu etti, hep mutlu olmasını diliyorum.

Her konuda basının yeri, önemi tartışılmaz. Bu önemdeki her iki yerel gazetemiz, özellikle Gerçek’e ilgilerinden, yardımlarından dolayı teşekkür etmek istiyorum.

Nasıl unutabilirim; hem benim, hem de derneğimizin özellikle kuruluş aşamasında büyük yükünü çeken kızımız Aysen’i? Bir gecemizde karşımıza bir yıldız, profesyonel bir sunucu gibi çıkışını, geceyi sürükleyişini; gecelerimizde, hamurlarımızı açan, sergilerimizi hazırlayan kadınlarımızı, kız, erkek gençlerimizi nasıl unutabilirim. Hele, dedenin, oğlun, torunun, üç kuşağın bir arada Çerkesce okuma-yazma öğrenmeye çalıştığı kursları… Kendi deyimi ile “çok pinti” olan Erdin Arıt’ın bizlere, derneğe, duyan herkesi şaşırtan cömertliğini…

Hele yönetim kurulu toplantılarımızı görseydiniz. Hafız amcanın, açıklayıcı, yerinde ancak uzunca konuşmalarını, her birimizden on kat daha titiz sekreterimiz Ferkal Koçbay’ın durum hoşuna gitmediğinde kaşlarını kaldırışını bir görseydiniz. Benzer titizliği muhasebede gösteren ilk başkanımız Burhan Güven’in itirazsız bir şeyi kabul etmeyişini, beni bir türlü kızdıramayışını. En deneyimli dernekçimiz, mikrofondaki rahatlığı ile bizleri rahatlatan Erol Ergüneş’in, “Biz Almanya’da iken” diye söze başlamasını yaşamalıydınız. Kabardeyler genelde sakin, renk vermez olduğu halde, Erol Beygiret’in kızdığında nasıl kızardığını, Birsen hanımın, Nuran hanımın, her şey çabuk olsun istemelerinden kaynaklı aceleciliklerini, Braw’ın sükunetini görmeliydiniz. Az, öz konuşan, her konuşmasında yönetim kurulunu kahkahaya boğan Sami Kaçar’ın yönetim kurulumuz için söylediği “o zaman bu hükümet düşer” darbı-meselini  duymalıydınız. Bir de arkadaşların benim için anlatacaklarını…

Özetle sevgili hemşehrilerim, Bandırma’da bulunmuş olmaktan, derneğimizin kuruluşuna katılmış olmaktan, derneğimizin bir dönem başkanlığını yapmış olmaktan son derece mutluyum. İstemeyerek de olsa kırdıklarım, üzdüklerim olmuştur, özür diliyorum. Küçük, büyük hepinize sonsuz teşekkürler.

En yakın bir gelecekte anavatanda görüşmek, asıl şimdi nasıl mutlu olduğumu anlatmak, yine çok sürmeden anavatanda buluşmak, birlikte mutlu olmak umut ve dileği ile, hepinizi tek, tek kucaklıyor, bayramınızı kutluyorum.

Sanırım, anılarımızdan kaçmak zorunda kalmadığımız, geleceğe umutla bakabildiğimiz ölçüde mutluyuz. Bilemem siz ne dersiniz?  

Kalın sağlıcakla…