| |
| |
|
|
| |
| |
| |
|
 |
| |
| |
| |
| |
|
MENÜ |
|
|
| |
| |
| |
| |
|
|
www.circassiancanada.com
|
|
|
|
......... |
|
ADİGE ULUSAL
KÜLTÜREL KÜRT OTONOMİSİ
Qasımlo Gımım
Özgür Politika Gazetesi, MHA/Maykop,
01 Mayıs 2003 |
 |
|
......... |
|
......... |
Ağırlıklı olarak
1988 yılında Ermenistan, Kırgızistan, Kazakistan
ve Azerbaycan'dan göç ederek Adige Cumhuriyetine
yerleşen ve geçimlerini daha çok çiftçilikle
sağlayan Kürtlerin bugünkü nüfusu 5 bin
dolaylarında. Rusya Federasyonu'na bağlı Adige
Özerk Cumhuriyeti Ulusal-Kültürel Kürt Otonomisi
Başkanı Xwedêda Ehmed ile Adige Cumhuriyeti'nde
yaşayan Kürtler üzerine konuştuk.
Adige, Rusya federasyonuna bağlı özerk bir
cumhuriyet. Daha önce Krasnodar Eyaletine bağlı
otonom bir bölge olan Adige, 1992 yılında Rusya
Federasyonuna bağlı özerk bir yönetim statüsüne
kavuştu. Adige'de Adiges-Çerkes, Ermeni, Kürt,
Tatar, Grekler başta olmak üzere birçok halk bir arada yaşıyor. Başkenti Maykop olan
cumhuriyetin nüfusu ise 450-500 bin arasında.
Ağırlıklı olarak 1988 yılında Ermenistan,
Kırgızistan, Kazakistan ve Azerbaycan'dan
göç ederek Adige Cumhuriyetine yerleşen ve
geçimlerini daha çok çiftçilikle sağlayan
Kürtlerin bugünkü nüfusu 5 bin dolaylarında.
Adige Özerk Cumhuriyeti Ulusal-Kültürel Kürt
Otonomisi Başkanı Xwedêda Ehmed ile Adige
Cumhuriyeti'nde yaşayan Kürtler üzerine
konuştuk. Ermenistan'dayken ilkokul öğretmenliği
yapan Kürt Otonomisi Başkanı Ehmed, 1988 yılında
Ermenistan'ın Ararat nahiyesinden göç ederek
Adige Cumhuriyeti'ne yerleşmiş.
Ermenistan'dan Adige'ye göç...
Kürtlerin henüz otonom bir bölgeyken Çerkez
ülkesi topraklarına yerleştiklerini söyleyen
Ehmed, "1987 yılında Ermenistan ve Azerbaycan
arasında yaşanan savaşta Kürtler arada kaldı.
Gelişen milliyetçiliğin etkisiyle Kürtlerin de
hedef haline gelmesi ardından 1987 yılında
kaldığımız toprakları terk etmek zorunda kaldık"
diyor. "100 yıldan fazla orada yaşamamıza rağmen
çıkmak zorunda kaldık. Gördük ki orada da yerimiz
yok. Sonuçta başkasının vatanı" demekten de
alıkoyamıyor kendini.
Sovyetler Birliği'nin yıkılmasından sonra
Rusya'nın "bütün devletsiz halkların
yükümlülüğünü üzerine aldığına dair" taahhütte
bulunduğunu hatırlatan Ehmed, "Biz de bu nedenle
bu bölgeye geldik. Bu bölgeye gelmemizde
toprakların verimli olması da etkileyici oldu"
diyor. Ermenistan'dan göç edenlerin bir kısmının
ise Azerbaycan'a gittiğini ancak asimilasyon
politikası nedeniyle birçok Kürdün bu toprakları
da terk ederek farklı alanlara göç ettiğini
söyledi.
Kürt Otonomisi 1996'da kuruldu
Rusya Federasyonu yasalarına göre bütün halklar,
kültürel ve siyasi oluşumlara gidebilir. Bu yasa
çerçevesinde 1996 yılında Ulusal Kültürel Kürt
Otonomisi kuruldu. Kürt halkının temsilcisi olan
bu kurum halkın bütün sorunlarını çözebilecek
bir yetkiye sahip. Kurum devlet yetkilileriyle
görüşmeler yaparak, varolan sorunlara çözüm
üretmeye çalışıyor. Bu konuda kültürel ve
siyasal haklara saygılı bir yaklaşım olduğunu
söyleyen Otonomi Başkanı Ehmed, "Bazı bireysel
yaklaşımların ötesinde ciddi bir sorun yok"
diyor.
Otonomi kültür-sanat, basın-yayın, siyaset-diplomasi
gibi alanlarda çalışma yürütüyor. Adige'de
Kürtlerin yaşadığı tüm köylerde alt komite ve
köy sorumluları bulunuyor. Bu kişiler yaşanan
tüm sorunlarda polisin ve devlet yetkililerinin
muhatap aldıkları mercii durumundalar.
Vatandaş olamayan Kürtler var
Adige'ye yerleşen Kürtlerin özellikle bölgeye
gelen göçün artması üzerine birçok zorlukla
karşılaştığını belirten Kürt Otonomi Başkanı
Ehmed şunları belirtiyor: "Başlangıçta Adige
hükümeti dışarıdan gelen göçlerde zorluk
çıkarmıyordu. Artan göç ve farklı halklardan
bölgeye doğru yoğun akış zaten küçük bir
cumhuriyet olan Adige devletini kaygılandırdı.
Bu yüzden son süreçte gelen Kürtlerin bir kısmı
halen vatandaşlığa kabul edilmemiş durumda."
Bu konuda Kürt Otonomisi olarak girişimlerde
bulunduklarını belirten Ehmed, "Bu ciddi bir
sorun olarak karşımızda duruyor. Özellikle daha
önce Kazakistan ya da Azerbaycan vatandaşı
olduğu halde burada tekrar vatandaşlık hakkına
sahip olmak isteyen Kürtler sorun yaşıyor.
Devletin bu konuda tanıdığı kolaylıklar var,
yakın zaman içerisinde çözüleceğini düşünüyoruz"
diyor.
Kürtler Adige'de daha çok tarımla geçimlerini
sağlıyor. Özellikle kabak ekimi yapan Kürtlerin
bir kısmı tek başına bununla geçinmek mümkün
olmadığı için ise ticaretle uğraşıyor. Daha çok
mısır ve patates eken yerli halka da kabak ekimi
konusunda Kürtler önayak oldular.
'Dil, kültür ve köklerimizi koruduk'
Bu bölgede yaşayan Kürtler kendi kültürlerini
önemli oranda korumuş. Ehmed, "Yıllardır
ülkemizden uzakta bir yaşam sürsek de dil ve
kültürümüzü büyük oranda koruduk. Kürtleri kendi
kökleri üzerinde daha modern bir biçimde
geleceğe taşımak için çaba sarf ediyoruz" diyor.
Bu konuda köylerde Kürtçe dil eğitimleri
başlattıklarını kaydeden Ehmed, "Öğretmen ve
materyal konusunda yaşadığımız sorunlar olsa da
çalışmalarımız gelişiyor" diyor.
Tarih bilinci ve özgürlük mücadelesi konusunda
Kürt halkının bir tahribat yaşadığını da
belirten Ehmed, "Göç nedeniyle çeşitli ülkelerde
onların dilinde eğitim gördük. Edebiyat ve
tarihlerini okuduk, tarih bilincimiz buna göre
şekillendi" diyor ve Kürtlerin artık kendi tarih
bilinçlerini oluşturduklarını sözlerine ekliyor.
Ehmed, "Ülkemizde verilen ulusal kurtuluş ve
özgürlük mücadelesi diasporada yaşayan biz
Kürtleri de etkiledi. Bizi daha çok köklerimizle
buluşturdu, kurtuluş ideolojisi bizi ruhen
diriltti" diyor.
Ulusal mücadele feodal yaşama darbe vurdu
Kürtlerin Adige'de aşiret sistemine dayalı bir
örgütlenmeye dayalı yaşam kurduklarını söyleyen
Ehmed, "Ulusal mücadele bunu da değişime
uğrattı. Herkes 'ben falan ağa, falan şeyhin
oğluyum' diyordu. Ama ulusal mücadelenin
yarattığı bilinçle bu ayrılıklar ortadan kalktı"
diyerek, Ezidilik, Alevilik, Sünnilik
biçimindeki dinsel farklıların da ayrımcılık
meselesi olmaktan çıktığını belirtiyor.
Ehmed, "Bütün bu gerici düşünceler mücadelemizin
dolaylı etkileri olarak aşılmış durumda. Gençler
daha modern olan bir yolda yürüyorlar. Artık
aşiretsel, kabilesel, yöresel dinsel, mezhepsel
ayrılıklardan ziyade; birlik anlayışı daha ağır
basmaktadır" diyor.
Kadın zincirlerinde kurtuluyor
Feodal değer yargılarının yarattığı tutucu
toplumda özellikle de kadının daha fazla cendere
altına alındığını belirten Ehmed, ulusal
mücadelenin bu konuda da önemli değişiklikler
yarattığına dikkat çekiyor: "Kadın fazla bir söz
hakkına sahip değildi. Kadına karşı
yaklaşımlarda ve kadının yaşamında da
değişiklikler oldu. Yine 15-16 yaşındaki
kızların evlendirilmeleri, kız çocuklarının
okutulmaması, erken yaşta okuldan alınmaları da
gibi geri yaklaşım ve erkeğin kadın üzerinde
büyük bir baskısı vardı. Bu konuda gelişme
olmakla birlikte hala tutucu bir yaklaşım var."
Bu konuda toplumun bilinçlenmesine yönelik
Otonomi olarak çalışma yürüttüklerini söyleyen
Ehmed, "Komisyonlar oluşturduk. Halkımızın
yaşadığı bütün köylerde toplantılar düzenleyerek
halkın eğitimine yönelik çalışma yürütüyoruz"
diyor.
Kürtler birlik olmalı
Adige'de yaşayan Kürtler olarak KADEK Genel
Başkanı Abdullah Öcalan'a yönelik tecride de
karşı olduklarını söyleyen Ehmed, "Bu konuda
halk olarak tepkimizi her fırsatta dile
getirdik. Burada yaşayan tüm Kürtlerin hayali
bir gün kendi topraklarında özgürce
yaşayabilmek. Bunun için de Öcalan'ın verdiği
mücadele bizim için önemli bir şans" diyor.
Kürdistan'ın dört parçasındaki tüm Kürtlere de
seslenen Ehmed şu mesajı veriyor: "Ülkede ve
ülke dışında biz Kürtlerin birlik ve ittifaka
ihtiyacımız var. Birliğimiz gerçekleşirse
dünyada tanınmamız da kolaylaşacaktır. Bütün
Kürt halkına birlik, kardeşlik ve başarı
diliyorum."
Mala Kurda'da kültürel çalışma ön planda
Adige Özerk Cumhuriyetinde, Ulusal Kültürel Kürt
Otonomisi bünyesinde kültürel çalışmalar
gelişerek devam ediyor. Mala Kurda'da verilen
müzik ve folklor eğitimlerinde çocuklar geleceğe
hazırlanırken, sahip olunan kültürünün korunması
ve geliştirilmesi hedefleniyor.
Mala Kurda'da müzik eğitimi alan çocuklardan
biri Malvina Ali. Malvina Ali 5 yaşında, ama
yaşını büyük göstermek için 8 diyor. Kendisini
Mala Kurda'da (Kürt Evinde) gördüğümüzde nezle
olmuştu. Tıkanan burun delikleri ve farklılaşan
sesine rağmen müzik eğitimine devam ediyordu.
Hasta olmasına rağmen güzel bir sesi, insanı
hayrete düşürecek kadar güzel Kürtçe telaffuzu ve
büyükleri kıskandıracak kadar ezber yeteneğine
sahip.
Kendisine, "Söylediğin parçaları kim sana
öğretiyor? diye soruyorum?
"Bingol Şewti'yi Papa(baba), Berde Berde'yi
Tarlan Hala, Benda We'yi de Asya teyzem" diyor
güzel Kürtçe'siyle. Kürtçe şarkı söylemeyi çok
sevdiğini söyleyen Malvina'ya "bir şarkıyı
ezberlemen için sana kaç kere söyleniyor"
diyorum. "Sadece üç kere" diye cevap veriyor.
Başka bir köyde oturan Asya teyzesi geldiğinde
kendisini yanına oturtup şarkı sözü
ezberletiyormuş. Nenesinin mırıldandığı klasik
Kürt müziğine kulakları yabancı değil
Malvina'nın. "Saz çalmasını öğrenmek, ilerde
sanatçı olmak istiyorum" diyen Malvina'nın en
büyük sorunu ise evlerinin uzaklığından dolayı
Mala Kurda'ya gelip gitme...
Malvina'ya müzik eğitimini veren Delil Lezgiev
ise, üç aylık bir süredir Malvina'yı
çalıştırdığını belirtiyor. Kürtlerin yaşadığı
bütün köylerde çocuk koroları ve folklar
grupları oluşturmayı amaçladıklarını söyleyen
Delil Lezgiev, alandaki Kürtlerin sanat
eğilimini ise şöyle değerlendiriyor, "buradaki
Kürtlerde dengbejlik geleneği çok güçlü bir
biçimde yaşıyor. En çok da kadın bunu günümüze
taşırmış. Kafkaslardaki Kürtlerde bir çok kadın
dengbêj çıkmış. Şimdi de hangi kadın bir sıtran
söylese bu hemen anlaşılıyor. Dilin saflığının
korunması da bunda önemli bir etken. Duyguların
edebi bir tarzda dile gelmesi, bunun da bir
biçimiyle ezgiye dönüşmesi zor olmuyor. Kürtçe
dilini kullanım gücü bir kanal oluyor, yaşanan
acılar ve hüzün ise ezgi biçiminde bu kanalda
hareketi yaratan devinim oluyor"
Her köye en az bir folklor grubu
Kürtlerin yaşadığı bütün köylerde en az bir
folklor grubu var ve bu grupların hepsi Mala
Kurda bünyesinde çalışmalarını sürdürüyorlar. Bu
gruplardan biri de genç kızlardan oluşan Koma
Zilan. Altı aydır çalışmalara başlayan grubun
üyeleri Leyli (15), Tarla (15), Nûbar (14), Olya (13), Tunzele (16), Piroze (14), Zubeyda (13) büyük bir
istekle çalıştıklarını söylüyorlar. Kürdistan'ın
bütün yörelerinin oyunlarını gruba
öğrettiklerini söyleyen folklor öğretmeni Sema
Brukyan, hali hazırda değişik yörelerden 10'dan
fazla oyunun öğrenildiğini söylüyor. "Asıl
amacımız halkımızın kültürünü, tarihini ve
yaşamını çok iyi sembolize eden bu oyunları daha
modern bir tarzda yeniden ela almak, geliştirmek
ve değişik ifadelere dönüştürmek" diyor Sema
Brukyan. Grubun üyelerinden Olya (13) "Kürdistan'ın
değişik bölgelerinin oyunlarını öğrendiğim için
çok mutlu oluyorum" diyor.
Layla Qadir Şabaşov da 14 yaşında ve 8. sınıf
öğrencisi. Resim yapmaya ilgi duyan Leyla Qadir
şabaşov da "Kürdistan'ı resimle anlatmak
istiyorum. Bunun için ressam olmak istiyorum"
diyor.
Adige Özerk Cumhuriyeti Mala Kurda kültür
sorumlusu Torin Ali ise, en temel işlevlerinden
birinin ulusal kültüre sahip çıkma,
unutulmasının önüne geçme ve geliştirme olduğunu
söyleyerek, "Alanda dağınık bir biçimde varolan
müzik gruplarını toparlayarak daha verimli
kılmayı düşünüyoruz. Aynı zamanda kültür sanat
dalında çalışma yürüten Kürt heykaltıraş,
ressam, sanatçı ve diğerlerini de bir araya
getirip daha gelişkin bir faaliyete dönüştürmeyi
amaçlıyoruz" dedi.
Bakış açısının değişmesi gerekiyor
Adige Özerk Cumhuriyeti'nde, Mala Kurda
yöneticileriyle Kürt azınlığın sorunlarına
ilişkin görüşen Krasnadar Kobanski Üniversitesi
Kafkasya Araştırma Merkezi heyetinden Nana
şahbazyan, çalışmaları hakkında MHA'ya bilgi
verdi.
- Sayın Nana Şahbazyan organizasyonunuzun
çalışmalarından ve amaçlarından bahsedebilir
misiniz?
Kafkasya Araştırma Merkezi Krasnodar Kobanski
Üniversitesi'ne bağlı bir organizasyondur. Krasnodar Eyaletindeki küçük halklar ve etnik
gruplarının ulusal ve kültürel haklarının
korunmasını amaçlayan inceleme ve araştırmalar
yaparak raporlar hazırlamaktayız. Bu raporları
uluslararası ve federal organizasyonlara
sunuyoruz. Şimdi Özgürlük Yolu adlı bir program
üzerinde çalışmaktayız. Çalışma grubumuzda
tarihçiler, antropologlar, etnologlar var.
Krasnodar'da küçük halkların sorunlarıyla ilgili
bir kontrol mekanizmasının oluşumunu sağlamaya
çalışıyoruz. Bize göre bu alandaki Kürt, Ermeni,
Yunan, Türk, Şapsuk gibi küçük halklar çok
açıktan olmasa da etnik ayırımcılığa uğruyorlar.
Grubumuz bir yıl boyunca Krasnodar bölgesindeki
uluslararası sorunlar üzerine araştırmalar
yapacak ve ulaştığımız sorunlar Kobanski
Üniversitesi'ndeki halklarla ilgili analize bir
başlangıç oluşturacak.
- Grubunuz şimdiye kadar ne tür sonuçlara
ulaştı?
Ulaştığımız sonuçlar Rusya'daki federal ve
uluslararası organizasyonlar içindir. Özellikle
uluslararası sorunlar üzerinde derinliğine fazla
durulmamıştır. Bu sorunların on yıllarca
çözümsüz kalan yönleri vardır. Bir çırpıda çözüm
getirilemez de. Yıllar ve aktif bir çalışma
gerekiyor. Krasnodar'daki uluslararası sorunları
ve çelişkileri göz önüne alarak objektif analiz
yapmaya çalışıyoruz.
- Size göre küçük ulusların yaşadığı
yerlerde kültürlerini ve ulusal haklarını
gerçekleştirmek için ne gerekiyor?
En başta bakış açısının değişmesi gerekiyor.
Özellikle de yerli toplumların dışarıdan göç
edip gelen toplulukların toplumsal değerlerine
karşı bakış açılarının değişmeleri gerekiyor.
Çözümlenmeyen sorunlara sessiz kalınamaz
elbette. Bir gün çözüm bulmak gerekecek.
Bunun için de kültür ve bilim ile terbiye
edilmiş yeni nesiller yaratmamız gerekiyor.
Ancak kültürel ve bilimsel gelişkin olan
insanlar verili toplum bilincini
değiştirebilirler. |
|
......... |
|
......... |
|
 |
|
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf
dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf
dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı
kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf
dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi
kafdağı kaf dagi kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi
kaf dağı kafdagi kafdağı kaf dagi kaf dağı
|
|
|
|
|
|
www.circassiancanada.com
|
|
.. |