|
Avrupa Birliği’ne uyum
çalışmaları neticesinde Meclis’ten geçen
‘Anadilde Öğretim ve Yayın’ Yasası, Türkiye’de
farklı dil konuşan kesimleri de ‘özel kurs
açmak’ üzere harekete geçirdi. Kürt kökenli
vatandaşlar başta olmak üzere Çingeneler ve
Çeçenler gerekli yönetmeliklerin çıkmasını
bekliyor.
‘Çingeneler Federasyonu’ kurmak
için uzun süredir çalışmalarını devam ettiren
Çingeneler, Türkiye’de çok az bir kesim
tarafından konuşulan Çingene dilini öğretmeyi
hedefliyor. Çingenelerin ‘gayri resmi’ başkanı
Mustafa Aksu, sözlüklerde yapılan Çingene tanımı
için uzun süredir Türk Dil Kurumu ile ve
Çingenelerin de Müslüman olduğuna dair Diyanet
İşleri Başkanlığı ile devam ettirilen
görüşmelerin olumlu neticelenmesinin ardından,
‘Türkiye’de zaten çok az kişinin konuştuğu
Çingenecenin yaygınlaştırılmasını’
hedeflediklerini dile getirdi. Aksu, “Bizimle
ilgili aşağılayıcı ifadelerin ortadan
kaldırılması mücadelesini veriyoruz. Türkiye’de
hâlâ Çingenece konuşan küçük bir kesim var.
Sayıca az olmasının sebebi manevi baskıdır. Biz
öz kimliğimizi korumak istiyoruz. Acelemiz
olmamakla beraber, dilimizi öğretmeyi
hedefliyoruz.” dedi.
Çerkeslerin kurduğu Kuzey
Kafkasya Kültür Derneği Genel Başkanı Muhittin
Ünal da Çerkes dili olan ‘Adigece’nin
öğretilmesi taraftarı. Adigece öğrenmek
isteyenlerden gelecek talepleri
değerlendireceklerini ifade eden Ünal,
“Yönetmelikler çıksın. Biz de devleti istismar
etmemeye gayret ederek resmi kurslar açarız.”
diye konuştu. Şimdiye kadar dernek içerisinde
Çerkes dilini öğrenmek isteyenlerin bir araya
gelerek dillerini öğrendiklerini kaydeden Ünal,
Milli Eğitim Bakanlığı’nın çıkaracağı
yönetmelikler çerçevesinde hareket ederek resmi
olarak kurs açacaklarını söyledi. Ünal, Kuzey
Kafkasya ve Türkiye arasındaki kültür anlaşması
gereği Milli Eğitim Bakanlığı tarafından veya
kendi imkanları ile öğretmen getirebilecekleri
bilgisini verdi. Çeçen Derneği Komitesi
görevlilerinden Ömer Akan, Çeçenlerin şimdiye
kadar kendi köylerinde serbestçe dillerini
konuşabildiklerine dikkat çekti. Akan, daha önce
resmi olmamakla birlikte dernekte bu dili
öğrenmek isteyenlere yardım ettiklerini ifade
etti.
Yasaların çıkmasından çok önce
‘Kürtçe öğretmek üzere kurs açmak’ için resmi
makamlara başvuran; ancak olumsuz cevap alan
Kürt derneklerinin altyapıları Kürtçe öğretmeye
hazır. Kürt Kültür ve Araştırma Vakfı (KÜRTKAV)
yöneticilerinden Fehim Işık, uzun süredir Kürtçe
öğretmenin mücadelesini verdiklerini söyledi.
KÜRTKAV da yönetmeliklerin çıkarılmasını
bekliyor.
Laz kökenli vatandaşların kurduğu
dernekler ise ‘anadilin öğretilmesi’ yasasına
saygı duymakla beraber, Lazca öğretecek bir kurs
açmayı düşünmüyor. Rize Kültür ve Yardımlaşma
Derneği yöneticilerinden Selahattin Turgaz,
medyada Lazların isminin geçmesinin bile
kendilerini üzdüğünü belirterek, “Lazca konuşma
konusunda bir sıkıntımız yok. Bizim torunlarımız
Lazca bilmiyor, bundan bir rahatsızlık
duymuyoruz, öğretmeyi de düşünmüyoruz. Talep
olursa karşılamayı da düşünmüyoruz.”
açıklamasını yaptı. Diğer dillerde eğitimi
‘Türkçenin bölünmesi’ şeklinde değerlendiren
Turgaz, dernek olarak bu tür bir çalışmaya her
zaman karşı olacaklarını vurguladı.
Aslıhan Aydın / Ankara |
