|
Tarih:
10 - 11 Kasım 2001
Yer:
Kafkas Derneği Ankara Şubesi
Toplantı Salonu
Katılımcı
Sayısı: 264
Katılımcı Dernek Sayısı:
27 Ana Tema Birliktelik
Sunulan Bildiri Sayısı:
15
Oturum Başlıkları
-
21.Yüzyılda Derneklerimizin
vizyonu, misyonu ne olmalıdır?
-
Anavatan’a dönüş olanakları.
Dönüş için altyapı çalışmaları nedir, ne
olmalıdır?
Değerlendirme
Yaklaşık 150 yıllık bir diasporik süreci yaşayan
Çerkes halkının gerek diasporada gerekse
Anavatanda çözüm bekleyen sorunları gün geçtikçe
artmakta, biçim ve kimlik değiştirmekte,
dünyadaki gelişimlerin de katkısıyla iyiden
iyiye zorlaşmaktadır. Pek çok sorun ve öncelik,
yeterli çözüme kavuşturulamadan bir yenisi ile
beslenmekte ve bir yandan kültürel ve toplumsal
yok oluş, diğer yandan toplumsal
çözümsüzlük/örgütsüzlük bu sürece katkıda
bulunmaktadır. Gerek diasporada ve gerekse
Anavatandaki örgütlerimiz bütün iyi niyetli
çalışmalarına karşın bu tablonun görüntüsünü
değiştirmekte maalesef yetersiz kalmaktadırlar.
Dünyanın pek çok ülkesine dağıtılan Çerkes halkı
bu genellemenin tam da merkezinde kendine bir
yön tayin etmeye çabalamaktadır.
Tüm bu olumsuzluklara karşın sorunlara çözüm
önerilerinin üretilmesi ve uygulanması kuşkusuz
toplumsal örgütlerimizin sağlam dinamiklerinden
geçmektedir. Ancak bu denli ağır sorumluluklarla
nitelendirdiğimiz örgütlerimizin
(derneklerimizin), bu duruma ne kadar hazırlıklı
olduğu konusu pek çok kişinin olduğu gibi biz
gençlerin de kuşkusu ile karşı karşıyadır.
Türkiye genelinde sayısal olarak yeterli olan
derneklerimizin bu konjonktürde kendilerine
yükledikleri misyon ve bu misyonu
gerçekleştirmekte önlerini aydınlatacak
vizyonu nedir sorusunun tartışılması
gereklidir. Hiç kuşku yok ki gerek Türkiye
diasporasında gerekse Türkiye dışındaki
diasporada iki önemli misyonu toplumsal
örgütlenme anlayışından ötürü dernekler
üstlenmek durumundadır. Bunlardan ilki
‘diasporada kültürel ve toplumsal kimliğimizi
korumak ve geliştirmektir.’ Diğer önemli ve
vazgeçilmez misyonu ise ‘anavatanla
ilişkileri geliştirmek, göç olgusunun sağlam,
bilimsel ve rasyonel altyapısını oluşturmaktır.’
Örgütlerimizin bu iki konunun hem diasporada
hem de anavatanda var olma/yok olma noktasında
temel belirleyici olduğunun bilincine
ulaşılması, toplumumuzu da ulaştırması
gereklidir.
Dünyadaki pek çok toplumsal ve bireysel
çabaların evrimleşmesi ile ortaya çıkan ve
ulaşılması gün geçtikçe kolaylaşan bilgi ve
rasyonel akıl, bilinçlenme sürecinin en önemli
kolaylaştırıcılarıdır. Henüz kendi
dinamiklerimiz açısından değerlendirmelerimizi
ortaya koyarken kullandığımız terminoloji dahi
tam olarak yoğunlaşmamış, üzerinde yeterince
tartışılmamış ve dolayısıyla kavramsal olarak
ortaya çıkmamıştır. İşte bu noktada
derneklerimizin yüklenmesi gerektiğine
inandığımız en önemli misyonlardan birisi bu
kavramsal yetersizlik ve karmaşaya son
vermeleridir. Biz inanıyoruz ki kendi kamuoyumuz
tarafından genel uzlaşı ile hazırlanan sağlam
kavramlar hem toplumumuza hem de Kafkasya'ya
çok önemli hizmetlerin kapısını aralayacaktır.
Bu aşamada bilgi ve rasyonel aklı izlemek önemli
bir vizyon meselesidir.
Kentleşme sürecinin acımasızlığı ile kültürel
değer ya da üretim araçlarını yitiren Çerkes
toplumu kırsaldan getirdiği toplumsal ve
bireysel normlarından hızla uzaklaşmaktadır.
Dernek ve dernekçiliğin dar çerçevesine
sıkıştırılmış olan kitleler doğal yaşam süreci
ve ilişkilerinden (sosyal, ekonomik, kültürel,
sanatsal vb) ve kültürel dönüşümlerden yoksun
toplumsal bir problem olarak ortaya
çıkmaktadırlar. Aile ve iş yaşamında kimlik
bunalımı ile yalnızlaşan 2. Kuşak Çerkesler
aidiyetlerini tercih noktasında Çerkesliğe
göreceli olarak mesafeli durmaktadır. Kırsaldan
getirdiğimiz ancak kentin dinamikleri ile başa
çıkamayan feodal yapımızın toplumsal
örgütlenmemize yansıması nedeniyle
örgütlerimiz, kendilerinden bekleneni ne yazık
ki verememektedirler. Toplumsal yaşamın
lokomotifi olan 'Thamade' kavramı ve 'Xabze'
doğal yok oluş sürecine terkedilmiş, güncel ve
toplumsal ihtiyaçlardan uzakta nostaljik
kavramlar olmaya bırakılmıştır.
Derneklerimiz, Çerkes olmanın genetik
özelliklerinden daha önemli olan kültürel
sahiplenme ve aidiyet duygusu ile bu iki temel
kurumu toplumun gereksinimlerine cevap
verebilecek şekilde yeniden ayağa kaldırmalıdır.
Bu başlangıç, büyük oranda kentlileşen Çerkes
toplumu için hayat suyu kadar kıymetlidir.
Çerkes halkının tarihinde bir toplumsal erdem
olarak kabul edilen danışma mekanizması
kurulmalı ve/ya da işletilmelidir. 'Xase'
kavramının anlamına atfen bu iradeyi
örgütlerimizin bir uzlaşı kültürü ile
üstlenmeleri kaçınılmaz gereksinimdir.
Derneklerimiz toplumsal yaşam ve kültürel
varoluşa dayanak olacak bilgiye ulaşmak için
bilimsel çalışmaları desteklemeli, bu tür
çalışmaların sonuçlarını toplumumuz ile
ivedilikle paylaşmalıdır. Öte yandan
Türkiye'deki nitelik ve niceliklerimize ilişkin
spekülatif yorum ve iddialardan kurtulmamıza
zemin hazırlayacak, toplumumuzun profilini
çıkaracak bilimsel çalışma ve projelere destek
olmalı, ekonomik kaynaklarını temin etmelidir.
Derneklerimiz her yönü ile profesyonelleşmeyi
hızla gerçekleştirmek zorundadır. İdari ve
toplumsal gereksinmeden kaynaklanan geniş zaman
ve ekonomik kaynak yaratılması ve yönetimi,
profesyonelleşmeyi zorunlu kılmaktadır. Kuşkusuz
profesyonelleşmeden anladığımız derneklerimizde
bir ya da birkaç kişi çalıştırmak değil, her
türlü çalışma ve projeyi yürütecek ve bunun
maddi karşılığını alacak birikimli kadroların
istihdam edilmesidir. Bu durum örgütlerimizin
verimliliğinin temelidir.
Yapılan çalışma ve değerlendirmeler gençlik
potansiyellerini harekete geçirme noktasında
rasyonel projelerin üretilmesini gerekli
kılmaktadır.
Günümüzün iletişim ve bilgi kaynaklarına ulaşma
konusunda gerekli bütün enstrümanları
kullanabilen Çerkes gençliği gerek kendi
üreteceği gerekse dernekler tarafında refere
edilecek projeler konusunda bilgi ve
potansiyellerini kullanma konusunda bir irade
ortaya koymuştur. Bu noktada toplumsal
çıkarlarımıza hizmet edecek, rasyonel ve pratik
her türlü çalışmaya destek olma kararı
alınmıştır. Etrafında örgütlenme kararı alınan
projeler önümüzdeki yılda çalışılacak ve ortaya
çıkan sonuçlar bir yıl sonraki toplantıda
değerlendirilecektir. Bu konuda ortaya çıkan
somut projeler şu şekildedir.
Diasporik
Toplumlarda Anavatana Dönüş Deneyimleri
Sonuçları
Dünyada Çerkes diasporası dışında bizimle aynı
kaderi paylaşan grup ve toplulukların varlığı
bilinmektedir. Bizden (Türkiye Diasporası) daha
güçlü bir irade beyanı ve rasyonel çalışmalar
ile hayata geçen projelerin incelenerek
Anavatana Dönüş'ün sosyal, psikolojik, ekonomik
ve kanuni yönlerinin detaylı irdelenmesi Kafkas
Diasporası için daha sağlıklı bir 'Dönüş'
kavramının oluşmasına katkıda bulunabilir.
Kosova'dan Anavatana dönüş örneği de dahil olmak
üzere ‘İsrail’ ve ‘Kırım Tatarları’ modelleri
incelenerek bunlara ilişkin sonuçlar bizim
koşullarımızla mukayese edilecektir. Her ne
kadar bütün yönleri ile bizim koşullarımızla
örtüşmeyen modeller var ise de bu deneyimler
Anavatana dönüş konusunda yapılacak çalışmalara
zemin hazırlayabilecektir. Öte yandan bilginin
derlenmesi ve paylaşılması kurumsal çalışma
geleneğine sevk etmesi açısından önemlidir. Bu
deneyimler, etraflı ve bilimsel metotlarla
incelenerek bir sonraki toplantıda bildiri ya da
kitapçık halinde sunulacaktır
Demografik Araştırmalar
Türkiye genelinde yaşayan hemşehrilerimizin
gerek sayısal gerekse nitelikler açısından
sağlıklı bir değerlendirmesi şimdiye kadar
yapılamamıştır. Bu konuda Kaf-Der tarafından
projelendirilecek bir çalışmaya destek verilecek
ve çalışmanın detayları ve sonuçları kamuoyu ile
paylaşılacaktır.
Nart Card Projesi
KAFDAV ve Şekerbank işbirliği ile hazırlanan
bir kredi kartı olan Nart Card, kredi kartı
kullanma alışkanlığı olan hemşehrilerimize
ulaştırılarak, elde edilecek maddi imkanların
yine toplumumuzun yararına sunulmasına
çalışılacaktır. Diğer kredi kartlarının
sağladığı her türlü imkanı sağlayan bu kredi
kartının kullanımı yaygınlaştıkça toplumumuzun
ve özellikle gençlerimizin ihtiyaçlarına (burs,
eğitim imkan ve araçları, yurt vs) çok ciddi
bir katkı sağlanabileceği gibi bu kart
profesyonel kadrolaşmanın ve derneklerimizin
fiziki imkanlara kavuşturmanın anahtarı
olabilecektir. Keza, Kafkasya için ayda 1 dolar
projesinde pratik çözüm ancak Nart Card ile elde
edilebilecektir. Bu amaçla yaygın bir örgütlenme
ile olası olan en kısa zamanda, en yüksek rakama
ulaşılmaya çalışılacak ve sonuçlar çeşitli
vasıtalarla duyurulacaktır.
Sözlü Tarih
Çalışması
Son zamanlarda kültürel değerlerimizin özellikle
yazılı olarak aktarılmayan değerlerin kişilerle
birlikte yok olduğu gerçeği pek çoğumuzu
kaygılandırmaktadır. Yıllardır bu değerlerle
donanmış büyüklerimizin bizleri terk etmeden
evvel bu bilgileri bir kayıt altına alma hayali
vardı ancak bir türlü projelendirilememekte idi.
İstanbul’da yaşayan bir grup genç arkadaşımızın
projelendirip eğitimini aldıkları Sözlü Tarih
Çalışmalarına gerek kaynak temin etme yönüyle
gerekse bu projede yer almak isteyenlerin
bizzat kendi bölgelerimizde bu çalışmaları
yapmak suretiyle projeye katılmaları
kararlaştırılmıştır. Proje ile ilgilenenler
İstanbul Gençliği ile temas halinde olacak ve
yine çalışmaların sonuçları bir sonraki
toplantıda ilan edilecektir.
Nart Dergisi
Gerek Türkiye ve gerek anavatanla ilgili haber,
yorumlarla uzun süredir ve düzenli olarak yayın
hayatını sürdüren Nart Dergisi abone ve okuyucu
sayısı bakımından daha geniş kitlelere ulaşmayı,
tartışmalara açık katılımcı bir yayın organı
olmayı hedeflemektedir. Bu amaçla abone ve
okuyucu kitlesini artırmaya dönük bir proje
başlatılmış olup toplantıya katılan bir grup bu
projede çalışma kararı almıştır.
Gençlik Toplantısı Yürütme Kurulu
Bir yıl sonra düzenlenecek olan Gençlik
toplantısının organizasyonu ve mevcut projelerin
takibi için bir İcra Kurulunun teşkil edilmesi
kararlaştırılmıştır. Bu kurul 2002 yılının
toplantısının organizasyonu için çalışacak ve
katılmak isteyen derneklerin Gençlik
Komisyonları tarafından tespit edilecektir. Her
üye görev ve yetkileri konusunda kendi Gençlik
Komisyonu ve Gençlik Toplantısı katılımcılarına
karşı sorumlu olacaktır. Bu İcra Kurulu aynı
zamanda kendi dernekleri ve illerinin ihtiyaç ve
projelerini tespit ederek toplantıdan önce
yapılacak olan çalışmalarda gündeme
getirecektir.
Bu projelere ilaveten bir yıl sonraki
toplantının coğrafi konumu, mekan özellikleri ve
deneyimleri dikkate alınarak Ankara'da
yapılmasına, toplantının düzenlenmesi ve
katılımın artarak devamını temin amacıyla daha
yaygın ve programlı çalışma yapılmasına karar
verilmiştir. Öte yandan yeterli iletişim ve
özellikle karşılıklı iletişim noksanlığı ve
bilgilenme eksikliği nedeniyle meydana gelen
yanlış anlamalar olduğu anlaşılmış olup bunların
giderilmesi için daha sık ve farklı
platformlarda bir araya gelmek gerekliliği
açıktır. Toplantılara önceden ilan edilen
gündeme uygun çalışmanın yapılarak gelinmesi
verimliliği arttıracaktır.
Toplantı boyunca yapılan konuşma ve sunulan
bildiriler ileri bir tarihte bir kitapçık
halinde sunulacaktır. |
