|
Kafkasya Halkları etnik
kardeşleri Çeçenlere yapılan saldırı
karşısında seslerini yükseltmekte niye ağır
kaldılar?
Geçen yıl Rus ordusu
Çeçenya’yı işgal ettiğinde bilinmeyen bir
el, Nalçik kent kapısı yakınlarındaki bir
bahçe duvarına “Çeçenler Kahramandır.
Kabardeyler sizinle…” yazmıştı. Bu ay aynı
yerde aynı kişi tarafından yazıldığı belli
olan yeni bir slogan göründü “Çeçenler
Kahramandır, Kabardeyler korkaktır”. İlk
slogan yerinde duruyor, ikinci aceleyle
kazınmaya çalışılmış.
Bu grafiti yazıları Çeçen
savaşına yönelik yerel tavırdaki değişiklik
hakkında aydınlatıcı bilgiler veriyor. Rus
propagandasının zayıfladığı ve yüzyılar
boyunca oluşmuş olan etnik bağların Kuzey
Kafkasya Halklarının durumdan rahatsızlık
duymaya başlamasına neden olduğu açıkça
görülüyor. Bu durum insanın aklına ilk savaş
öncesinde Kafkas Halkları Konfederasyonu
Başkanı Musa Shanibov’un tüm Kuzey
Kafkasya’dan Çeçen güçlerine destek için
asker gönderileceği tehdidini anımsatıyor.
Moskova’daki politikacılar bir süre
duraksadılar. Ancak çok geçmeden Rus
tankları Çeçen sınırlarından içeri
girdiğinde Dağıstan, Çerkes ve Kabardeyler
saldırıya uğrayan akrabalarının yardımına
koştular. Gerçi Çeçenler açısından sayıları
düş kırıklığı yaratacak kadar azdı. Bu bazı
gelişmelerin sonucuydu belki. Kuzey Kafkas
Halklarının çoğu Abhaz savaşında kayıp
vermişti. Yalnız Çerkesler (Karacay-Cerkesya
Cumhuriyeti’ndeki Adigeler) 50 civarında
gönüllü savaşçı yitirmişti burda. Ayrıca
Çeçenler kendi başlarına Rusları sınırları
dışında tutabilecek gibi görünüyorlardı ve
yaşlılar genç kuşak Shanibov’un çağrısına
uymamaya yönlendirmişlerdi. En önemlisi
Inguş lider Ruslan Aushev dışında Rusya’nın,
“Federasyonun birliğini tehdit eden isyancı
ve kontrol dışı Çeçenya”yı istilasını açıkça
desteklemişlerdi.
İkinci Çeçen Savaşının
başında Rus propoganda makinası bölge
insanlarının çoğunu Çeçenya’nın suç
örgütlerinin merkezi olduğuna inandırmıştı.
Çeçenler de bu ünvanı haketmediklerini
anlatmak için pek çaba göstermediler.
Savaştan kısa süre önce Kabardey-Balkar
bölgesinde bir yönetici olan Yuri Yerkenov
eski bir okul arkadaşının yaşamına neden
olan ve yankı uyandıran silahlı bir
operasyonla kaçırıldı. Yerel halk bundan o
kadar etkilendi ki kısıtlı maddi durumlarına
karşın fidye için para topladılar. Yekenov
birkaç ay sonra açıklanmayan bir miktar
fidye karşılığında serbest bırakıldı.
Yernekov’u kaçıranlar
bulunamamasına karşın genel olarak bunu
Çeçenlerin yaptığı görüşü egemen olmuştu ve
bu Rus işgaline doğru ki aylar boyunca hepsi
Çeçen çetelere atfedilen bir seri adam
kaçırma ve cinayet olaylarına yolu açtı.
Bugün Çeçenya savaşının
yüksek maliyeti Kremlin'e olan olumlu bakışı
tersine çeviriyor. Komşu ülkelerdeki halklar
bölgede yaşam standardı bu kadar düşmüşken
savaş makinelerine akıtılan büyük paralara
hayretle bakıyorlar. Bu yaraya bir de savaş
suçlusu olarak adlandırılması beklenen
paralı askerlerin(kontratlı askerler-contracti)
savaş kahramanı ilan edilmesi ve günde 1000
ruble (bölge halkının çoğunun aylık
kazancından fazla bir miktar) kazanmaları
tuz biber ekiyor.
Bu yaz Nalçik'de Dünya Çerkes
Birliği (International Circassian
Association) tarafından toplanan kongre,
bölge insanının değişen düşüncesini
yansıtmaktaydı. Bir delege “Herkes etin
tırnaktan ayrılmasının ne kadar acı verici
olduğunu bilir. Bizlerle yüzyıllardır
yan yana yaşayan kardeşlik bağı taşıdığımız
Çeçenlerin de yokedilişini izlemek eş
derecede acı vericidir. Sizden mümkün olan
hatta olmayan her şeyi yaparak bu lanetli
savaşı durdurmanızı istiyorum” açıklaması
ile artan çoğunluğun görüşünü özetledi. |
